Hepa, ibol a kachunnu toh thisan’a neiluon kang sah jieng lhon ham?
Nikhat kaneo lai apat best friend a kanei
kalawi ngaitah Lenin in “Bhai, Judith in nao kavop tai ati’e” tin ahinseiye.
Hichu atotdan in kagel in donse in kaneipuon, “Nao avop leh kipui jieng
tang’em” katipeh-e. Hichun thuchuom chuom seiding kagot leh “Bhai, kichenpi
ding hitheilou ahitai” ahin tipai kit in ahileh kahung kindoh jieng’e.
Khosung khat a chengkhom kahiuvin ahung
kingaina lhon jong kum thum lang val ahitai. Lenin chu lekhasimlou ahijeh in
Judith innsung miten aphatsah beh pouve. Ahin Lenin leh Judith kingaina vang
asang lheh-e. X-mas leh Kumthah jou lhani tobang ahitan, keijong Judith aha
dammo’e tia Lenin’in eihin hetsah jeh a phai a pat hung potdoh kahi. Judith chu
Shillong a thiemzil ahi in, kumni jouva X-mas mang’a hungpotdoh ahi. Hichie kum
kumhei nopdan chu hinkhuo a milzou hitalou ding’a kagel ahi. Adeh in kumni
jouva kimuto kalawipa Lenin leh Judith hinkhoman nop jehchun keidia jong moh
noplhah jieng dan in aum’e.
Lenin in kichenpi thei ahitapoi tia ahinsei
jieng phatchun kenzong ipiti nungah chu kichenpi thei ahipoi natijieng ham tin
kadong paiyin ahileh lunggim lheh hileh kilawm in “Bhai, nang tilou lunggel sei
nading kaneilou ahitai. Adammo nakhu khohse cheh cheh dan in kamu’e” ahin ti’e.
Hichun kenzong akhutileh Hospital a poh a pha hilou ham? A-thisan aluong ji
natichu phaloulai dan ham tin kadong paiye.
Hichun aman zong “Bhai, a-thisan luon hi
mohluon luon ahipoi; nang kom jieng a zong kana seidoh lou kakisih-e” ahin ti
in kavetleh alhi ahung pod-e. Kenzong “Bhai, imacha gel hih in... genthei
nikhuo a gentheikhuom ding leh kipa nikhuo a kipah khuom ding’a best friend ihi
hilou ham?” tin kalhem’e. Hichie pet chun Lenin lunggim najeh chu kahedoh nai
puon, dohjieng ding zong nuommo kasah zehchun kadong pai ngal poi. Abangleh
Judith dammo nachu cancer khattou ana hikha dem tin kagel jin hinlah kagel gel
kitleh a-innkoten hospital a apuilam’u kageldoh kitpoi. Hoitah a kahetlou vang
chun dammo na khohtah khat vang hitei inte tin kagel’e.
Kalung a ginmo na tampi kanei jieng vang
chun ima kadong puon, ama la kavet leh amelso chu vetngam zong ahitapoi.
Chomkhatsetpi zou hin ahung dahdoh in “Bhai, lha kipat lam chun Judith in ‘Ka
nihsop atang tai’ ati’n kichen jieng ding kadetthei lhon lou jehchun Pharmacy a
louchang khat kala in kana nehsah in... hiche pharmacy neipa chun louchang chu
naovop ho lhathum alhin masang a inehsah leh azun a athah lhah jieng ji ahi ati
ahi. Chuleh a-naovop na chu asot chan a numeinu chun athohlal ding ahi zong
eina tipeh-e” tin ahin seiye.
Ipi lou ahila Lenin in zong ahe tapuon,
hichie louchang chu anehsah ni nilhah apat thisan a luongpan dan ahi.
Nikhat-ni’ni lal zong leh acham’a hung phajieng ding dan’a ana gel chu ama
geltoh ana banglou dan ahitai. Judith zong a-innsung miten hospital a vetsah
ding aguot ji teng uleh da konhiel jieng ji ahi. Ajehchu hospital a akivetsah
leh doctor hon ahin hetdoh jiengdiu ahi.
Ahileh tua chu i-loding nati ham tia kadoh
leh “Bhai, hospital a puiding ahitai. Kenla ima kaseingam puon, kanu leh kapa
kom a hinsei in lang chuleh Judith nule pa kom a zong seiyu hitin hospital ijot
gang lou uleh na-sopinu hi manlou sohding ahitai” tin ahin seije.
Athusei chu kagelleh hahsa kasah lheh in
donbut ding dan kamahmo hiel’e. Alangkhat a Judith melso kagelleh ani-ani a
akikhel teltul chu kahin geldoh kit in katimul akilip sietsuot jieng’e.
Achainan hoitah in kakigel in “Bhai, olmo hih in... ken aphat phatnan hin
ngaito nang’e” katipeh tai. Hichie kaseizou chun ahung kinuh in, “Bhai, keila
lekha helou kahi in phai a hospital a damlou buoipi ding dan jong ima kahetlou
ahi” ahin tin ahileh keizong ka-pasal hina kana haimil leo’e.
Hahsa salheh jong leng aloutheilou ahitah
jehchun Judith kom a kagalut in, “Judith, kalawipan imajouse ei-seipeh tai...
gel hahsa lheh zong leh henu leh hepa kom’ah hinsei ingting hospital chie
nading ngaituo taute” tin kaseipeh in ahileh oltah in “...khatvei ni geichu
hospital chielou nateidia thohlal sa sa a kathoh hija kajolou ahitai... tuhin
thileng min ipi’n eigel tadem; keidin thi ma aphajo tai” tin ahung kap’e.
Kenjong koiman ahepoi, eiho thum in iseidoh ngal lou uleh kuon hoija kuon
ajahson a ahet ding ham tin kadonbut-e.
Hichie ni nilhah ma ma chun Lenin nule pa
kom’a thil umdan jouse kaseijieng tan ahileh Lenin pa chu ahung eojah jieng in
thading-matding ahin got phatchun anu toh kakitho lhon in kakham doh nah nah
lhon’e.
Hoitah a thil umdan ho kahetchetsah lhon
jou’in Judith te inn a kaga chekit tauvin ahileh Judith pa chu kihoupi mo hiel
in ahung lung hang kittan, kholaimi ho chu alungdong theilheh uve. Hinlah athu
chu koima hetson sahlou’in chingthei tah in Judith nule pa chu kahilchenjo uve.
Chutia avel vel a kataotho nachu Judith nule pa’n jong eihin ngaipeh lhon tan
hospital a kitho a puiding ahung nom lhontai.
Ajing in matah in hospital a din phai lang
kahin jon tauvin, kalawipa leh apa’n jong galkang in ahinjui lhon’e. Ajehchu
kikilhon leh khattou in hin gingmo khante katiu ahi.
Hospital kahung lhun uchun doctor hon ahin
vetauvin ahileh adammo naho chu ahin gingmo pai ngal tauvin kenjong alunghan
lou natei tei diuvin kangeh tai. Alangkhat ah apa teni lhon zongchun sum pehna
alhah zongleh pehjieng din Judith jen a pang doctor pa kom achun ataotho jieng
lhon’e. Hinlah doctor pa chu alunghang teitei jin ‘hitobang mihem hohi azen a
jong zenlou ding ahi’ tin apotdoh tai.
Doctor pa lunghang tah a apotdoh chu ahin
kilhonpi doctor chuomkhat pa chun nommo asah in kahet thiem diuvin athum’e.
Aman aseina ah patient hi themkhat hung kima potlut jep hileh phalheh ding ahi
tin Judith maiso chu lung nommo tah in ave’in aseiye. Chuleh bolkhiel nachu
thilchuom ahi’n aphatcha ahung kipohlut loujeh a hi doctor pa chu lunghang
hitei ding ahi tin zong aseiye.
Chomkhat jouvin test phachuom pi ahin bol
uvin gangtah a ICU a tollut ding ahin suom tauve. Hichun Lenin leh Judith zong
kilha ka’ng nomlou hilhon zong leh alou theilou ahitah jehchun lhi-le-nap pum
in akilha ka’ng lhontai. ICU ward a akitol lut kuon chun Judith pa chun achanu
chu mitlhi lha lha in ave’n “Boinu, nahung damdoh doh leh na-u Lenin toh thupi
tah a golvah kabolpeh lhon ding nahi chu’ong...” tin alhamuon’e.
ICU ward a aumsung chun doctor hon boipi
theichan ahin boipi uvin hinlah damjou talouvin it-umtah Judith hinkhuo chu ICU
ward a ni-ni tobang aumjou’in abeitai. Judith aumtapoi tithu nurse hon ahung
seidoh doh uchun Judith pa chu dinje-touje hetheilou in aumta’n, Ka’ding la
amah in lunghan ding la amah kit in lunggel genthei tah in aumtai. Lenin chula
kichat-tijat toh Judith lha’ngaina toh angoltho jieng kittan, apa jong ichom
ahideh tapoi. Hichie pettah chun keidin jong lunggel dan ahahsa lheh-e. Hinlah
seiding dang umlou ahijeh chun lhep thei thei in kalhem uvin blood cancer
min-putsah din Judith luong damsa chu innlam a kahin podoh tauve.
Nungah melhoi tah leh chonpha tah ahijeh
chun khosung le vengsung a koima ahomtho lou aumpon, mitin in aka’pi soh jieng
tan thi-opding jieng zong akimujou tapoi. Hitichun homtho tah in Judith luong
chu ka-koidoh tauve.
Judith thijou kum ni lang ahung chetan,
kalawipa Lenin hinkhuo man vang akikhel tahih beh-e. Atahsa la akiemtul tul
tan, masang ahinkhuo man toh sun le jan abang jieng tai. Genthei tah a hinkhuo
aman chu khuosung mi koima avejou aum tapuon akhuoto theilheh jiuve. Abang
loichun Judith haimil nadia nungah chuom hiel din asei jiuvin aman vang agel
thei him him poi. Abang loikhat kit chun ‘dongma khat thi vang’a hitihchan
kikhel louva aum hi pasal ahipoi’ tin agel jo jiuve. Hinlah min ipi asei vang
in ama dia genthei kibe nabep ahiji tai.
Ahinkhuo akikhel thei mong monglou phat
chun kenjong khat vei vei leh nungah chuom jol din katil jin ahileh agel thei
deh poi. Ada vang chun ngadeh louvin kasei zing tan, hitia naum um leh min
eihin ginmo khah diu ahi; lungset dang nei ding nagel theilou mong mong ahijong
leh mi ginmo nalou ding beh in nungah chuom khat hel tai hite tin kajol
kajolji. Avel vel a kasei phatchun ama jong alungkot ahung kihong tan nungah
chuom helding ahung nuom tai. Hichun khuosung nungah ma ma phajo’n te tin
Ngahpi chu ol ol in kahin helpan lhon tan ahileh Ngahpi’n jong Lenin hinkhuoman
chu akhuoto lheh jieng ji’e.
Chutia hinkhuo kaman laitah uchun nilhah
khat kholai leng a kaga chelhon leh Ngahpi nu chun “Mi chanu khat natha zong
phajah nakisah lou hija kachanu nahung vil kit hitam?” tin melse tah in
kalawipa chu ahin hou’sie jieng tan ahileh vet nading theilou in chomkhatpi
kamai muolden jieng lhontai. Keini chun Judith thina jehchu koiman ahetlou ding
a kana ngaituo lhon ahi. Hichie ni jan chu keini din lunggel dan ahahsa lheh
jieng’e.
Anu in eihin houset lhon chu ahetdoh phat
in Judith thi najeh hephalou Ngahpi chun kalawipa chu ahin lungset cheh-cheh
jiengtan keidin aseije ahahsa lheh kit tai. Min ahin hetbe be ding chula
tijatnan kadim’in, nungah kihel ban ngah jieng ding jong ahithei kitpon aboilheh-e.
Alangkhat ah moh ngah jieng ding chu
Lenin’in thangtom nan ahin kilah khah tan, anu in eihousiet lhon vangchun kahel
thou thou lhon’in ahileh ajonan ahung kingaidoh lhon tai.
Ahileh dongma thah ahin neijou lhani
lhathum jou apat chun kalawipa Lenin jong kaginchat khellam peh in muntin a
dongma akop kop in ahin neikittan seiding kahethei tapoi. Thil chujat aso nung
a muntin a nungah amu-mang toh ahung kingai thei chu kadetmah lheh jieng’e. Pho
ding la hahsa kasa’n, donlou ding jong kati aja kit-in achai chainan “Numei hi
ajoi ihet pouleh chihna-thepna ima ahipoi atiu hi dih mong mong dan ahi” tin
aum chan chu kaki hetmosah tai.
Chutia hinkhuo nomtah a aman zing laichun
jingkah khat ma’thim deo in ahung lhailut in “Bhai, mang kidang tah khat
kaneiye” ahung tin, kenzong hinsei tang’o kati pai leh, “Tujan kamang in
kachanu atahpennu chu kamu’n, ‘Hepa, ipi ding’a nachanu ngaitah thisan a
neiluon kangsah nakal’a kanu kisen nahin luonkang sah ham? Hepa, naki oi-mong
mong hinam?’ tin aseijin kakeng atuh in akap’in ahileh kahung khangdoh pai tai”
tin ahin seiye.
(*Laijon Digest, August 2013)
Comments
Post a Comment