Mitphet kahlou’a kachan Lungsiet dihtah
Class-X
simding kahi jeh chun inn-san kakilah in kaloikhat toh kana umkhom lhon’e.
Kaumna veng a chu TV nei khat bou ahijeh in suty ni ho leh TV ve in kana che
jiuve. Janleh thingnoimi hon simlai ho apotdoh sahji lou jeh un che nading
jouse khovah pet in kaki chedoh jitai.
Nikhat
nilhah lam school kai kikhen a TV kavet pettah un kitchen lam a kuong le bel
ahung ging lheng lhung in ‘koipen ahi tadeh’aw’ tin kalung aboilheh’e. Mi
gahdoh jeng ding chula kaki phalam in koima kadong tapoi. Inn kalhun in kaloipa
kadoh leh “Koi dang hiding ham… a mithangnu’u chu hinahta” tin ei donbut’e.
“Koi nati, a mithangnu nati chu…” tia kadoh kit leh “Kate, TV neite chanu chu
la aw” ahin ti’e.
Hichun
kenjong koi ahi kahet loulai vang chun “O, numei gunda hitei ding hichu o… koi
pen chu ahi tadem” tin kalung sa-ih lheh’e. Hichu kaloipan ahethem in “Itidan a
Lycia nahet lou ham, school khat a kikai khom a…” ahin tipai’e. Hitia ahin
seichun kalung athehsah be jo’e. Hinlah aban ima kaseibe tapoi.
Nikhat ma
TV ve a kacheu le TV kavetna uva chun nungah melhoi tah khat kahin mudoh in,
alim-amel chu kalunglai a sihtwi nu abang jeng’e. Kei lunglai akoibang chun mitin
lunglai jong koi tei inte tin kagel’e. Hinlah mithah kahi nahlai jeh chun koima
kom a ka nungah mu nu chu kaseidoh pai pon, kalungthim a kaching jing joi.
Chubang a
melhoi kasah nu chun alung ati louleh TV ve a hung chapang ho chu pohlah lah in
ahin pehthang jeng jin, chonnem lheh inte tia kagel natoh aki tohmo lheh’e.
Khatvei vei teng leh ‘alim toh achonna akilommo tave…’ tin kagel ji. Phat ahung
chal in amin jong Lycia kitinu chu ahidan kahin hedoh in kitchen lang a agilkel
pet a bu-me aum louleh akitom jeng ji leh school a ka junior class-ix simlai
ahidan jong kahin hetdoh be tai.
Ahindan
ho jouse kahet jeng nung jeng in jong ol ol in kalungset na ana khang in
apilhing hitam tin kana kigel tai. Koima kom a kaseidoh loulai vang in Lycia
kei a ding khattou ahi tadem tin kaki gel ji. Tom-boy khat lungset chan ding
kiti chu kamang a jong kana gel phahlou ahikit’e. Mi kamthip, mi khalah lou, mi
jahchase kahi in kei le kei jong kaki detmah’e.
Chutia
guhthim a hinkho genthei tah a kaman zouchun nikhat kalunggel ho jouse kaloipa
kom a kaseitan ahileh aman jong katot mai mai dan in agel nalaije. Hoitah a
kasei phat chun aman jong ahin hethem tan hinlah hahsa asah lheh’e. “Lycia
hindan kahet sohkei ahijeh in kei vang kati aja bouve” ati.
Kaloipan
Lycia kom a ima aseingam louding kahet phat in kei jong pasal tin eima tah
kipat ding kagel tai. Hinlah niseh a Lycia te inn kipha jilou ahijeh in chance
vet ahahsa lheh’e. Chance themkhat tou kamu jong leh kalunggel ho kasei ngam
kit ji pon, humpi mu kabang joji tai. Kamasang tah a ahel a hung gollhang ho
mibol a abol jilou dan kagel jiteng kalung aneo dehset ji. Hichan a lunggel
hahsa kathoh vang chun Lycia chung a kaki nepna adai deh poi. Ajehchu gollhang
dang ho chu Tom-boy action mai mai ahung vetji dan uva kagel ahi.
Tulai
tobang a alen-aneo in phone kichoi hileh ana nomjep nante. Kei jong kamcheng a
ima kaseidoh lou ding kaki het phat in letter khat kasun in kinem tah in
chapang khat ka pehsah tai. Hinlah kaki nepna toh bang louvin nikhat TV kavet
pettah un ahin ladoh in insung a umjouse masang achun ei jumso del’e. Keijong
vet nading kahet lou man in mai san dehduh in kamoh kat den tai. Hitia eibol
nachu apa in pha asah pon, Lycia chu aphoh in ahileh khatnu la akidoi naisai
poi. Kaseibe leh kick nedin warning eibol nalaije.
Hichan a
ei bolset jeng vang chun lunghan naleh thangtom nan kasang thei poi. Khatvei
vei teng kagel leh kajah acha jin, kalha ase ji. Hichu kaloipan ahethem in ei
lhem lhem ji. Aman jong eina seipehsa ahi jeh in ima seibe ding ahedeh poi.
Chutia Lycia in eibol na jadoh kaloi dang hochun ei-pohnat peh lheh uve. Abang
in ‘bolchah ding ahi’ ati jiuvin Lycia bolset ding chu kadetthei him him poi.
Abang vang chun ‘adu aneh ahi’ eiti jiuve.
Hiche ni
a kipat chun Lycia te inn a TV vet kanga in, kaloi ho jouse TV ve a ache jiteng
kachang in lung-ngui tah in kaum jitai. TV umtil ahijeh in TV vet aki thanop
jidan chu atepi bei ahi. Kaloi ei-khoto deh deh hochun khatvei vei Lycia kom a
eina houlim peh jiuvin kei neh sang a khohjo jo ahin nehlo ji uve.
Kalungset
na la adai deh pon, chutia kaki lhaset sah leh ima molphou louding ahi tin
kalunggel a ajat jat kagel ji. Achainan kaloi ho koima Lycia kom a houlim ngam
aum tahlou jehchun kei mong mong kaki patdoh angai kit tai.
Hichun
jachat jouse kahin nuse in TV ve in kahung pan kittai. Lycia in la ei houji
pon, aki donbut le thingkhotong neh ding ahi jeng ji jeh in ima kasei jipoi.
Chapang ho joh tot theilou sa sa in katot jin, anu le apa jong kahoupha lheh
ji. Hitichun meivah ahung pou pou leh TV vedin kaleng pai jitai. Tija tah a
kitou ji ahijeh in TV mai a katou ji vang in ipi film kilha ahi lam jong kana
hedoh jipoi.
Chutia
matah tah a katou pan ji a anu’nung pen a kapotdoh jing jeh chun khatvei vei
‘mangpha’ hung kitiji holah achun kahung jaokha jitai. Lunghan najong daijep
jep hitan tin, sol ding dang aumlou beh teng eihin sol jap ji. Gah gel ding a
asoh a kipang ji ahivang in alunglam hol kahina chun eiha soljep nalaileh
katiji nalaije. Ama gache a gabol jengding khat jongchu mi solthei ahi leh
soljeng ji mi ahi chu kei mission lolhin nadin apha lheh’e.
Alangkhat
a nehthei adu ho jong kachoi jap jin, thinglhang apat anme adu kahin poh khah
leh anu chu kagah peji. Ol ol in kivop doh tei ding kangaito in, phat chelam
helouvin machal kakisah lheh ji. Atahbeh chun phat jong ahung chal in Lycia te
toh kahung kisa thei lheh taove.
Mi
jenngai kahi ahet jeh uchun anaote tuition lahpeh din eisei un, keijong
kalungthim a ipute kiki thopi pan tading katiji. Tuition a anaote kahil jiteng
Lycia cha-om kahindon khajap jap jin tui kasah theilheh ji’e. Kihet them tona
akhan jep jep toh kilhon in kin umlou pet kisen leh kaga kholai leng jin Lycia
toh jong golcha kingaitah bang in kahung umdoh lhon tai.
Khatvei
vei teng ei bol naho ahin phapoh jin, aphalam tah in kadonbut ji. Lycia kasuh
lunghan kit ding chu kagel theilou jeh in aguh in lungset lheh jong leng kaloi
khat mai mai dan in kabol in akom a lungset nathu him him in kakam keh tapoi.
Tom-boy hon numei sang a pasal aki voppi nomjoh dan kagel jin ama dia best
friend hiding kagel sang pen’e.
Keidin
jong ama kalunggel ngapna ahitan, ama dinjong alunggel seina kahi tai. Golcha
kingaitah bang a hinkho kahin man lhon tahjeh chun kakikah lhon a thu ki-im
kiti aum tapon, kipana hihen lhaset na hijong leh kaki share to jing lhon tai. Hinlah
amadia best friend mai mai kahi vang in keidin best friend kalval ahi nalaije.
Hichu aman jong hethem lheh leh kati ji.
Nikhat
chu vai nung ahitan, keini seh seh kaum lhon’e. Ken kachang in common room a TV
kave in aman insung a bolthei thei akibol’e. Chomkhat jouvin a-room sung apat
eihin kouvin von thah akichoh hochu kilom hinam ka vetpeh din aseije. Vonthah
ahin kivon doh ji hochu akiloppi jong aum in, akiloppi lou tah tah jong aum’e.
Hinlah keikom a eihin doh jouse chu excellent ahijing in ama jong akipah lheh
ji.
Achai nan
‘kavon kikhel tang’e, khulang ve in’ eitin ken jong kanung kangad’e. Kanung
kangad ahijeh chun mit kising khel hih jong leh akhohpoi tin ka masang a
almirah a von kikoi hochu kagah ve le le’e. Hichun almirah a langva (mirror) kito
achun Lycia von kikhel petchu kamudoh tai. Ama jong dressing table a life-size
mirror mai a ding ahijeh chun ken ama kamu bang chun aman jong eina mupai ngal
in langva achun chomkhat pi kaki veto lhon’e. Kingamsum tah a anung eingad sah
a von kikhel ahijeh chun kiphatlam na ana umpoi. Langva a lhengpet a kamu a
aman jong kamu ahi ahet tah jehchun hetman lou kah in lunggel ana kikhel
mantai.
A-vonthah
ho kilom nam tia eivetsah ji a kenjong a lengkou lah ho kagah heitoh pehji;
chuleh aning-akah kavet le ji chun room sung a kei ni bou um kahi lhonjeh in
golcha hina ana kihaimil deh deh ji ahitai. Thisan pucheh aki hina chu langva a
kaki vetto lhonchun…!
Chomkhat
jouvin kahung potdoh in bolding hetlou man’in TV channel suhkhel toukhel
katho’e. Hiche pettah lunggel chu alamdang lheh’e. Ipi i-atileh kigel detdet
louva chuchan kaphah lhon ham ti kagel in tijatnan kadimset in ka-ulchim in
eivuh’e. Abang leh golcha/sopi himan a mi umlou na a kingamsum behseh jong hin
ahilou lam a eipui thei ahi tin kagelji. Class-X simding bep kahi nalaijin,
kitim je jong kithiem loulai ana hikha hinte.
Chutia
dinje touje hetheilou khop a kaum laichun Lycia jong ol in jahcha thimtah in
ahung pot in hampoh louvin touna sao achun atouve. TV mai achun aham masa jo
ding umlouvin katou lhon in maiso a kipana maiso him him aum thei tapoi.
Chomkhat
jouvin Lycia in ‘twi dap nadon ding ham’ eihin ti in, ken jong pha tante kati.
Hiche kalval chun ima kaseibe kit lhon tapoi. Chutia thipbeh buh a kaum lhon
laitah chun meivah ahung mit in, keijong chephei tadin kahung kipatdoh tai.
Kahung
dindoh a ‘che tang’e’ kahinti chun Lycia in ‘nache got hita ong?’ tin eihin
dong in, amaiso kavet leh ahoi beh tapoi. Hoitah a kagel leh eisoldoh nomlou
lai hidin kagel in ken jong Lycia thukhat sei inge katin “Nei lungset theilou
mong mong ham, kenvang kalungset jing nalaije” tin kadong’e. Hiche thudoh kanei
nei chun mitlhi pum in lunghang tah in eihin ven “ipi ding a tua hichu neidoh
ham” tin athakhop khop in eihin chum jeng’in kahaihu abing dehchet’e. Numei hijong
leh pasal tha keng ahi jeh in tha ding eigot ngap hitam kati man ahi. Hichun
ken jong alunggel ding kahethiem in ‘kahet khel ahi lunghang hih in’ tin kakoi
jin a chalpang khatvei ka kiss leh aman jong alhi-anap pumchun lung nachim tah
in eihin koije.
Seiding
helou sa san chomkhat set pi katoukhom lhon in nilhah lam ahung hitan kei jong
ka umna inn kajon tai. Inn kalhun chun kakigel in kei le kei kaki detmah
lheh’e. Abang leh kaki oimo jin, abang teng kahung mechob kitji. Hicheni thil
umdan jouse chu kagel gel le tijadnan kadim lhajeng’e.
Kasunggel
jep nahlai leh eimite kingamsum man a kivondan a numei-pasal kijatona alhahsam
kagel doh in golcha kingai louva kicheng; sopi kicheng louva chanei tiho thu
akijah jing kahin geldoh’e. Nipi lai dehdeh leh pasal hon numei masang jeng a
jong sangkhol ladoh jeng, numei ho jong doh tittet leova ikivon jeng jiu hi
eiho society dinmun in aphal loulai dan ahi ti jong kahin geldoh’e. Lycia chun
golcha ki-frank tah kahi lhon jeh a avonthah ho chu akiloppi hinam ti vedia eihin
kou ahi in, lunggel se him him ana gel ponte. Hinlah tulai numei vonthah ho chu
standard theilheh ahijeh in keini bou kaumna lhon a kavet pehchu thisan pu ana
kihi ahi. Vet mai mai hilouva sangkhol a pahcha umho kagah thampeh ji jong chun
plus-minus ana chekhel sah man dan ahi. Hichangei a lunggel chu lungthim a kana
kipoh cheh lhon jong anahi.
Kum
sotthim pi achetan, tuhin gal a kolte gam kaumna apat kahingel jiteng ajat jat
kalung in ahung kilang ji. Keitoh kaumchan lhon chu atho jing dem tia kagel jiteng
kalung athoi lheh jin, nungah kitah tah hidia kagel jiteng levang kipanan kadim
kitji. Kaki khaokhisa nuchu akhao ana kilhem hih nante tia kagel kom jong aumda
jipoi
Thilse
tampi kalung a akilan jeng vang in mitphat kahlouva kalungset pen nu lungset na
dihtah kachan jehchun vangpha kakisah ji thouve. Pathen thutep hihen michom toh
hung kicheng kha le vang aji in kei lungset na bang a ahin lungset ding hinam
ti kagel leh kadip adap’e. Keidin kikhen lhon jongleng aboi beh pon, numei aji
in mijisa ahi tia ahin thet a a-genthei ding chu kagel theilou ding ahi. Ahin
imajouse Pathen khut a kingam ahijeh in ijemtia kei toh kicheng louva kaum khah
lhon leh aji dingpa chu milungset theitah ana hinante.
(*Laijon
Digest, July 2013)
Comments
Post a Comment