MU Nungah boltheinu: Kahin geldoh jing nalaiye

MA kachai chun, natoh la kanei naipon ipipen kibol leh aphadem tin kana kigelgel ji. Hitia ka-kigelji laitah chun MPSC in Manipur Civil Service Combine Competitive Exam ahin kou in keijong MPSC exam hi kumsieh a um ahilou jeh in khatvei ki-patep phot hen tin kahung kigel tai. MPSC exam bolding kaki gellai chun ipiti kigot ding ham tijong ol ol in kahin gel in ahileh kigellhah napen kanei thei jipoi. Coaching lah ding la kei-jo chi ahipon, innmun seh seh a simding jong koima nung ki-kiphah louding ahikit in, achainan  MU library a ga-kitou ji tahen tin kahung kigellha tai.
Library hi jingkah lang 9:30cm vel apat nilhah lam nidan 5:00cn vel chan kihong ji ahin sun a lekha sim nadia kijentah chu ahi. Lekha atam in, newspaper, magazine, journal chuleh internet tiho jong hoitah a um ahijeh in innmun a sim sang in hatah in anom’e. Library a lekha sim aphatchom nachu simding material idei dei akimu in, asung a tou jouse lekhasim jeng ahijeh in aki thaset kom jongleh ijet-ivei a touho akimu teng aki-kihambol kit theiye. Lekhasim kikhoh sahna environment a um akihi jeh in anopdan jatchom beh ahi. Phaisung mundang banga security force le adg. kichat ding umlou ahijeh in jong lungmong tah in lekha akisim theiye.
Library kache til laichun nilhum ding bou kangahlal jin phatchu sot kasah lheh ji. Ahin nilhah lam teng chomchakhat hijongle homtho tah a akisim ji jeh in aphatchom na aum thou kitji. Phat ahung che in ni-phabep jou apat chun nilhum lam kaheji tapoi. Sun nilhum a lekha-simchu habit in ahung umdoh tan, nikhattou kache loule kahi theiji tapoi
Nikhat khojin kon’in library apat kahung potdoh in ahile nungah khat ka-masang a ache chu kamu’n kavetle eimi toh kilou kasa in hinlah houpi jeng ding chu khojin kon ahitah jeh in kaki phalam in kahoupi tapoi. Chomkhatpi kihou lou a lampi kahin jot lhon chun phone ahin ladoh in mikhat toh aki hou’e. Sotlouvin gate pam kahung gei lhon tan ahileh gollhang khat in Bike in ana ngah in tokem dingdeng in akikap mang lhon tai. Ni phabep jou in hitima chun kamu kit in Library a la atou lam kamu khahlou jeh chun khojin chan chan ipi abolji ahidem tin kalung atheh lheh jeng’e.
Angai bang in nikhat kahung kisuto kit lhon tan; ahin hicheni chun amaiso nidang toh abang poi. Phone a lung phamo tah a aham kamu’n hoitah a kangai le gate a ana ngah ding pa chu hung talou ding ahijeh a chuti ahidan kahedoh paitai. Hiche nichun Auto kahung toukhom lhon’in alou theilou in kahung kihoudoh lhontai. Kenjong thudang seilou in nilhah lang a gate a nahung ngahji pa chu koiham tia kadoh le “Kaloiho ahin, amin Suresh ahi” tin eihin donbut-e. Hichun ama ana ngahji pa chu meilhei ahidan kahin hedoh tan ima kaseibe tapoi. Amel kavet le vetnom um kasa in Meilhei gollhang khattoh janthim-janlai a garineo a akipoh lele jichu kalungthim a kapona lheh-in hinlah seiding kahe dehpoi.
Katoukhom pet lhonchun kalung thim ah hiche nu hinkhoman dan chu hetnom nakhat kahin neiyin; Phone no. thum ding la amin chajong dong ngamlou kahijeh chun kaki phalam in kadong man’in ka-phone kaladoh in guhthim in network connection kahol in ama phone network chu save kahin kibol in innlam kahin jon tai. In kahung lhun in kaloipa message kathot in ‘bolding khat aum’e ka-inn ah hung in’ kati le sotlouvin ahung lhailut paitai. Ahung lhun lhun in ipithu ahi eihin dong pai in kenjong ‘University a nungah melhoi tah khat aum in a-phone number tapped bol hite’ kati le a-phone number eihin dong in kenjong phone number vang aumpon, network akon holdoh thu ding ahi katipeh-e. Hichun ei-nuisat in ahithei louding thu naseiye tin eihin donbut-e. Totna dan a aheidoh kigot kahet phat chun kenjong serious tah in kagel thupi dan kasei in ahile kibolthei ponte tin adatai. ‘Nang in nabol thei tei tei ding ahi’ tia ipiti kasei vang in kaloipa chu anom mong mong tapoi.
Achainan kenjong “Bhai ken nang in nabol thei ding kaginchat jeh a kahin kou nahin, phone number aumlou jeh a hithei louding ahileh jingteng a-phone number hin thum nang’e. Ahin hetding khatchu ama kom’a number akithum leh khonung a ahin hetdoh thei ahi” tin kaseitan ahileh chomkhatsetpi hoitah in akigel in “Bhai hiti ho bol hi dan in aphallou ahin, ihung kimandoh leh kei-service suspend cheding chu imacha ahipon ihinkho a jail ineh ding ahi” tin eihin donbut-e. Hichun kenjong “Bhai, naloipa hi miphalou pen hijong leng kaneo apat kanehkhom-kadonkhompi kaloi ngaitah khat athi nading a lung kagel ding ham?” tin kale doh in ahileh ahung kiphalam in “Bhai, chuti mong inte katina ahideh poi; a-danger dan chu kagah seithu ahibouve” atin thudang seibe talouvin akipatdoh in achetai. Imacha seichenlou a aki patdoh jeng chu phamo kasah in kalungchang akoi nading jong kahepoi. Ahin kaloi phapen ahijeh in ima kasei tapoi.
Lung phamo tah a kaki nilhah gel nung jan pung 9:00cn don in imu ding kaki gotan phone a message khat umchu kahon a kavet leh kaloipa a anahi. Keijong lunghang sasa’n kahong in kavet le “…he3 bai its airtl no.” ana kiti’e. Athusei chu imacha tahsanna kanei tahlou jehchun reply jong kabol tapoi. Chomkhat jouvin message khat ahunglut kit in kavet le “811888… is a very busy no. hy-fy girl, I guess” ahung kiti’e. Ahin sms a thu kiseichu iman kagel dehpoi. Hiche sang chun kathusei jouse asuh-asah umlou a eidalhah chu kagel jon kalung asou tentun jeng’e. Hitichun imulha theilou in kaum in ahile pung 10:00cn don hin message khat ahung lut kit-in kavet le “Bai, m.u a na nungah nu hi moh mi vang hiponte…” ahung kiti kit-e. Hichephat chun message hochu hoitah in kathahsim kit in kagolpa hin thipbeh a eidalhah vang’a kasei hi aboipi hitei tante tin kahin geltai. Hichepettah chun kalung natna jouse aki lamang abang jeng tan, i-lawi vang i-lawi ahijing’e katitai.
Hichun “ipi nati na hai” tin sms khat kagah thot in ahile “Bhai na nungah sei nuhi mi bolthei tah hiding ahi. Nikhat sung in mi-10 cheng akihou thei’e” tin eihin donbut-e. Hiche sms kasimdoh chun kalung ah kipana adimlha jeng in seiding kamahmo leo jeng tai. Chomkhat jouvin kenjong “Bhai, tua hithei ding hitam” tia kadoh le connection vang hi jingle office a akibol loule inn a machine aumpoi tin eihin donbut-e.
Hicheni a kipat chun thildang kalung ah akon tapon M.U. nungahnu bou chu kagel tai. Amel kamu jong le nidang lai kalunggel toh abang tapon lamdang kaki salheh jeng’e. Ajing nilhah in kaloipa chun ‘code number’ khat leh ‘phone number’ khat, chule ‘software’ khattoh eidalhah peh in connection bolding dan jong eihil tohsel jouvin “Bhai, hiche ithilbol hi ahung leak khah leh akichai ihi tai” tin ei-dalha tai.
Kagolpa apotdoh nung chun aseiho jouse chu kabol in ahileh ima la aging dehpon kalung adong lheh jieng tai. Hichun phone in kadong in ahile “Bhai, ama phone a call aum teng lebou gingding ahi” tin eihin seipeh-e. Chomkhat jouvin phone chu ahung chieh belbuol in kangai ngai vang in thucheng ima akija theipoi. Abang leh FM antennae toding kagel jin abang le network hoilou hiding ham tin polang ah kachoidoh kitjin hinlah ahithei deh poi. Suhkhoi-toukhoi katho nung a abepbep ahiphat chun kaloipa chu ka-phone kittan ahile “Epiti ba hija hiti hiding ham, network hoilou jong himaithei…. Ngai ngai lechun ol ol in hung kicheh maithei nante” eiti peh in kenjong kinepna lentah pum in kangah kittai.
Hitichun athucheng-athumu kihelouva chelbetbut a ging chu pontho tah in ka-chuti ngai in ahileh pung 11 lamchun O’cheng themkhat khat ahung kija in hoitah a kangaile nungah khat le gollhang khat kihouna O’cheng anahi. Hitichun thu kisei hochu ahung theng cheh cheh tan ahileh thanop nan kadim lha jieng’e. Hiche pettah chun sms khat ahunglut in kavet le “happy listening, gudnyk” ana kiti’e. Hiti chun mi kihou ka-chuti ngaitan koima umnalam kahe tapoi. Chuni jaan a kipat keidia kabol thupipen chu phone a mi-kihou ngai ding chu ahimai tai. Koiman ei-ngense jong ahi dehpon hinlah regular tah in phone toh ka ear-piece kasuto jing tan, hinkho nomtah khat chu ahi. Kahung lunglut doh a anopna kahin hetdoh ngaltah chun film kive sang in nom kasa joji. Sun teng University kache jin, ka-nungahnu umchan chu kaga velhi jin jaan teng mobile connection kaboljin hitichun ka-nunghanu mitoh akihou chu kangai-kangaiji. Nilhah khatleh pasal ni le thum beh toh akihou teijin, akihoupi jouse tohchun thuhtah a kingai dan in aumkitji. Dongma li le nga beh anei hiding ahijeh chun ipiti lom lom akop thei ahidem tin kadetmo lheh ji’e. Dongma khat jeng jong boipi joulou keitoh kaki tekah le kaki khe lheh hon’e. Nilhah khat chu itobang numei ahi tadem tin kagel kagel in ahile MU Eimi Meet ni a Chief Guest pan ‘Master level hita a dongma thum beh koptheilou chu akigel phat angaije’ tia anasei kahin geldoh-in eiloh kha lheh-e.
Lhakhat valjen pi chutia phone a mi-kihou kahin ngai jouchun kalung thim a ahina ding kagah ngaito jin ahile jatjat tampi kageldoh ji. Min tampi nei ahijeh chun Zanel kasah in; dongma tampi kop ahijeh chun nungah-bolthei kati’e; pasal akihoupi jouse kom’a serious tah a thu seithei ahijeh chun talented kati’n, janthim-janlai a jong Bike nung’a toujing thei ahijeh chun Zaanlai Lengnu kahisah-e.
Hinlah ahina toh kitoh a title ijat kasempeh vang chun amelhoi jehchun achung ah lungthim se kagel thei him him poi. Abang nileh pasal toh akihouna episode nom lai lai hochu record kaki boldoh jin ol in kangai-kangai jin alim umlou ahivang chun kangai teng film ve kabang ji. Ajehchu aumchan ding dan jouse mitlha a kimu ji ahitai.
Phat ahungchal in ajojo nan a-awso a ngai mai mai hitalouva real life a kihetpi ding kahung thanom doh tan chance kahin velhi pantai.
Hiche nilhah chun pasal khattoh akihou in kimel hetto din akitiem lhon’e. Akihou dan lhon chu phone bou’a kihe a kimelmu loulai ahidan hetdoh thei ahipai tan “Coffee Corner, 11:00 cm” akiti lhon’e. Hichun kenjong atahham alhemham photchen nadin Coffee Corner kom’a dukan khat achun Xerox bolbeh kakisa in kana changlhi tan ahile akitepna lhon bangchun ahung kimuto lhon in ka-nungahnu chun nom asalheh jeng’e. Abangleh pasalpa tung-tun dung abeng pohrah jin abang le a-mitbeh sun-glass chu akibeh japji. Hitichun chomkhat pi atou lhon’in chujou chun Bike in akipomang jel lhontan hoilam ajotlhon ahi kahe tapoi. Hiche pettah chun garineo kinei hen lang anung kijui le katilheh-e.
Nilhah in kabolngai bang in ka-mobile kasuto in kangai kittan ahile sun a aki-mutopi pa tohchun ana kihou in koima umnalam theilou leu in ana um’e. Hichun kenjong amachu ka-nungahnu dongma ho list a kajihlut paitai. Niseh a mitoh akihouna a sum lut ding chu amaseh seh in balance athun hiding a kangaito le nikhat a dk.300 sang a tamjo chedin kagel’in hichu lhakhat in dk.5000 vel ahung hidoh jou’e. M.U. a simlai khat din a-hinkhoman chu hoitah a kagel le pamai kasajin bolthei la kanei dehpoi. Ahin abang teng le eijong a-dongma kihile katilheh kitji’e.
Nikhat chu mobile a pasal khattoh akihou pettah katohkha kit in kangaile kimel hetto din ahung kitemkit lhon’e. Hicheni vang chun “Canchi Fast Food” akitem lhon tai. Hichun kalungthim a gelkhat kahinnei in gangtah in a-number lhon kaki lahdoh tan ahi. Aki houchai lhon chomkhat jou chun pasalpa chu call kabol in ka-nungahnu upa dan in kakisei in kimuto ding hin-nunggel loudin kagih in ahile ama jong aki phalam lheh jeng’e.
Ajing in phone a akihoupi pa dan chun Canchi Fast Food a kaga-ngah tan ahile ka-nungahnu chachu aphat kitohchet in ahung lhung in, class ajong hiti chun phat ajui dem tin koima hetlou in kana boiman’e. Gah nailut pai ding chula kangel jou jeppon kadongman in ka-phone chu suhkhoi-toukhoi katho in ahile eihin vejapji. Chomkhatjou pi hin “Janlhah a John chu nahim?” tin eihin dong in kenjong “O, Michael joh… Nang Mercy nah!” kati le “Oh, Michael! so sorry; heng’e Mercy kahi” tin eihin donbut-e. Hichun table khat a katoukhom lhon tan ahile ipi ineh ding ham tin eihin dong paiyin kenjong “Coffee Corner dung’a naneh ngaiho…” katile alungdong thim lheh’e. Chomkhat jouhin “Garineo nahin tuol am; bazaar a kinkhat kaneiye” tin eihin dong in kenjong kaneipoi tiding chu kakisuong pon “Ash, tuni kanaopa’n aki pohdoh hichu’O” tin kadonbut in ahile alung thidel jeng’e.
Kaki houlim lai lhon chun “Mercy dongma ijat nanei em?” tin kagah dong in ahile “Khatbou…” ahin tin kenjong “Koi ham?” tia kadoh paile “Nang” ahin tin kenjong “Really…? Thanks” kagah tipeh-e. Chomkhat jouvin Mercy kom a chun M.U. a hi Lhingboi kiti khat le John kiti khat nahet khah am tin kadong in ahile kahepoi eiti peh-e. Hichun kenjong akhuti le DM College a kai Lalboy kiti khat la nahetkhah em tin kadong pai kit in ahile DM College a kai koima kahepoi tin eihin donbut in, hinlah aumchan chu kiginmo nan adim lhajeng tai. Chomkhat thuchom chom’a kakihoulim nung lhon’in Shillong a sepai pang nahetkhah um’am tin kadong kittan ahile “Hoilang koi koi min jong nahin pohdoh hiya..?” tin ahin seiyin hinlah adongma kahet ho jeng kadoh ahijeh chun umje-touje hetheilou in aning-alai akihel jengtai.
Hichun thudang dang in kahoulim kit in alunggel nomjep tante kati phat in jaan laitah a kagihpa phone number chu koi a ahi nahetkhah am tin a-phone ah dial kagah bolsah in ahile ring ache in, ahin ‘busy’ ahung kiti pai in hichun “Kanei khapoi” tin eihin donbut-e. Hiche ahin seijou a kipatchun amaiso akikhel tan, chubang a thusei-fel nu chun thusei je jong ahetapoi.
Amai amoullhah jeng phatchun thuchom chom in katot kit-in kathudoh hochu alungvetna a kamoh doh doh dan in kaseiyin ahile amai themkhat ahung vahdoh ham ham’e. Chomkhatjou a amai ahung vahdoh kit phatchun imacha hephalou kakisa in a-gollhang ho min kahet jouse aban-banchan kasimlha detdut in ahile chubang mi-melhoinu chu amaiso athimlha pai kittai. Thu seiding jengjong helou a maithim ngetngut a atoulaitah chun “Mercy, nidang le pasal hon bill apehji ahin tuni nang in pejeng tang’o na? Nei treat na hitah ta, Ole…” tin alung kave in ahile seimo sa san “Naki-oi poule ipi khoh ding ham?” tin eihin donbut-e.
Nehthei kanehchai lhon phatchun lungdong thimtah in ‘hiche thu ho pihi kon naseipeh ham?’ tin eihin dong in kenjong ‘tulai thu huiyin apoh hitahi la’ tin kadonbut-e. Hichun Michael kahilou dan jong kaseipeh tan ahile “Keiho tobang hi tulai a nungah bolthei kiti ahitai” tin ahinsei in chujouvin adingdoh in Counter lang a bill aga pepai pai tai. Hichun kenjong gangtah in “Mercy, namin tah ipi pen ham… Esther, Lhingboi, Bebem… hoiche pen hi ham?” tin kadong in ahile “Oh, kenla imajouse nahet hitam kati’n; kamin nahetlou ahile hiche beh hi ka-secret hitante” tin eihin donbut in kotphung lang ajon pai tai. Apotdoh paipai kigot phatchun kenjong a-sim min chun “Aw Nengkhotinlhing…” tin kasam jeng’in hinlah ahung kiheideh tapoi. Kinung heilou veisan eithokhum phatchun keijong katouna a kahung nung toulut kittai. Hichun kakihei le le le in ahile kajet-kavei a hochun eina veseusue uvin kajachat man’in kahung potdoh tai.
Ajing in kaloipa kom’a kaga kholaileng in ahile Computer lunglut tah in anatham’e. Kasunglhah lhah in kenjong “Bhai, ipi ti hitam janlhah apat phone tapped ahithei tapoi…” tin kadong in ahile ahung nuiyin “Ipi ba naga seipeh a khoiva kibenglha bangjeng hitai…” tin eihin donbut-e. Hichun “Ken ipi kagalo ding a nasei ham?” kati le ka-nungahnu toh kaki houna recording khat ahinlha in keijong chomkhatset pi chu vet nading theilou in akum’e. Hiche ni chun kaloipa’n jong phone tapped kibol angaiji ahi kahin hedoh bep-e.
Jum heuhui a kaum laitah in “Bhai, na-exam itih a kipan ding ham” tin eihin dong in ahile kahung kindot in Calendar kavet le exam nading ni ni bou ana vattai. Hichun kaloipa kom a chun ipikhat neiboldoh sah a ka-exam kisen kana haimil leu jeng dan ham tin kahouse jah jah jeng’in ahile “Bhai, ken bol’te tia ibol ham, ahilouleh nang in kadasa sa neibolsah ham?” tin eihin ledoh in seiding kahe tapoi. Ajehchu kaloipa chu keijoh in ada sa sa kana bolsah ahi.
Kajum manchun kaki heile le in ahile Eimi Times khat kahin mudoh in kagahvet le Gujarat a phone tapping case chu kahin simdoh-e. Hichun kenjong kaloipa kom achun “Bhai, bollou beh ding khat ana kibolkha dan ahitai…” tin kaseiyin inn lam kakijot tai. Hiche nilhah chu imu theilou in kakigel khovah den dehchet-e. Ajing chu Sunday ahi in kenjong simlou a kakoi newspaper ho chu alomchang in kahin podoh in kave le le in ahile Gujarat phone tapping case chu national issue ana hidan kahin simdoh tai. Hiche thusoh kasimdoh chun kei thilbol jong hi hung kihedoh le jail lhun nathei ahichu kahin hedoh bep-e.
Thil umdan hochu hoitah a kagelle kahetkhah mijong hilou, keiding a phachom ding jong hiloubeh khat a kana kisahboi a ka-exam kisan haimil leova hinkho kanaman chu kakisih lheh jeng’e. Niseh a sun nilhum lhum a Library a lekha simpa phone tapping a phat jouse kana manchai chu “Jong in ama mai kivet lou in mi-mai anuiset’e” kitichu kana thodan ahi. Ei-mitmo nachu midang ngoh thei la ahitapon, ajing exam ding kagel le lungkham nan kadim lhajeng tai. Hichun achainan ‘tuchung thilsoh hi ken mitmo pi tajong leng ka-nungahnu beh in kisemthah nan neimai tante’ tin kaki lhamon in ajing a exam ding jong imacha gel talou in ka-imu tai. Mangpha[…]
(This fiction/article was written for Laijon Digest)

Comments

Popular posts from this blog

Deibang hijou lou Lungset

Kamil theilou meilhei nungahnu

Kachung’a ana lhasetda mai’o, Bawi!