Numei Jineisa ho Joldei: Koi thiemmo jeh ham
Ajinu michom toh relation neizing
Upa khat ipi jeh a nazinu hitia hi naumsah jieng ham tia adoh uleh hiti hin
adon but’e: “Kahe hih beh’e. Keijong phatah a ‘diet’ kabol ham kati hiya…”
Ama tobang Upa khat ma chu akho miten ajinu adei behseh jeh’a apho
ngamlou ahi atiuve.
Hichehin avet sah chu aji chung’a
lunglhailou numei tampin alunglhai nading ana kihol jiuve. Pasal ho vang aji
chung’a alunglhai louteng konkhat in a-imm hamham ji vang’in, konkhat in ajiteu
khongpi ana bahsah ji taove.
Mihemkhat dia jinei hinkho hi
khang thupi pen khat chu ahi. Masang laiyin ipu-ipa teu chun akidei/akingai ho
thupi tah in ana kichensah jiuve akiti. Kidei/kingai hih jong leh akicheng dia
lomho chu chongmou in ana kizonto sah jiuvin, kichen hi jana neitah in
anabol jiuve. Chongmou hihen, akijamtho ho hijong leh nupa atamjo ana kicheng
lhum tei jiuve.
Tukhang in leisied phat kikhel
toh kilhon in eimite lah a zong khantouna zatchom chom ahunglud tan
jinei/aji-um leh ajineilou kingai ahilouleh aji-um leh aji-um dating chiejing
ilah uva atam lheh tai. Ajitoh kikhen a michom toh kicheng/kijam, aji um nasa a
midang toh relation nei tiho zong atam cheh cheh tai. Hiti hohi ivet leh nupa
tampi kikah ah adihlou khat aumtai tihi aki chen lheh jieng‘e. Jinei thah
lihleh aji toh kitoh theilou, ji-le-cha nei ta a aji toh kingailutna dihtah a
kingailu theilou, nupa kina zingjieng ahilouleh aji chung a lung-oi theilou
hohi ipi jeh ahi dem tia ina ngaito khah tah uvem! Ka-sahtah ka-laijon, kei
geldan in ajeh tampi um inte. Sumle pai, nehle chah, innsung thu, kholaithu, lhagaothu
leh adang dang tampi um’inte. Ahin hicheho zouse lah a ajieh lienpen loi ding’a
kagel chu nupa kah a hinkhom hi ahi. Achom lam’a hetthei din ‘sex’ tiute.
Mihing jousen ahung kikhen lhit
teng ‘sex instinct’ (numei-pasal kingaichat tona lungthim) anei cheh’e. Nupa ho
seh hilouvin nungah-gollhang hung ki homtho to’a giltah a hung kingailu thei
atamjo hi sex instinct jeh ana hitei jie. Kilungset/ kingailua kicheng atam jo
zong apolang ah christian innsung semkhom ding akiti ji vang in sex instinct akon
joh ana hikit ji. Sex hin nupa tampi adin kingailut na apunsah in, nupa tampi
ading ma’n kitomona asosah jie. Agom lam a seidin, midang toh kitimat khalou a
kicheng nupa ho aki toh tei jin ahi. Ajehchu amani dia ahin khom lhon chu
leithah cheh a vahlud ahi lhon’e. Keijong abep, kaji jong abep ahi tia kilung
mon thei nupa ho kikah a-zong kilungtona aumji thounai. Kaji hi masang in ana
mimo jong leh tua vang kei a ahitan, aphat phat na a kaki vet ding ahitai tihon
zong innsung ah vetset um nnatoh abol doh beh ji pouve. Nupa kilung toh ho
ahilouleh aham ham a kitoh thei ho thu isei nom’u hilouvin, kingailu tah a
cheng khom theilou hojoh focus ibol nom uve.
Patriarchal society (pasal
lietna) a cheng ihiuvin pasal le numei kikah ahin pasal ho angal zep tei jiuve.
Kichen nung hihen kichen masang hizong leh pasal hon numei hohi athunun got tei
jiuve. Ahim him in jong ana thunun tei jiuve. Pasal hiya numei thunun joulou
hodin lunglhaina alhasam lheh ji. Kithunun nama jong leh alung ti ahilou jeh a
lunglhai lou zong aumda deh kit poi. Hiche hin nupa kikah a kingailud louna
ahin punsah thei in ahi. Pasal hon a-numei ho’u chung’a tha neitei ding lunggot
ahin neiji teng uleh numeiho ngaichat ana hetthem peh ji tapouve. Hiche hi
pasal ho lhahsamna lientah khat chu ahi. A-pasal ten angaichat/adeichat ahin
hetthem lou teng numei tampi din aji ngailudna ahung lhasam jitai. Hiche dinmun
hi ahung hi tieng numei konkhat in athoh hamham nan, numei konkhat in vang
alung gel hethem ding pasal ahin ngaicha jitai. Abang loi khat dehdeh ding chun
a-pasal kom’a ima asei ngamlou zieh in ‘old is gold’ ahung hijin, phat chiesa
ho nung geldohna hinkho ahung hiji tai. Hitia aji ngailut na ahung lhahsam
tieng nupa hinkho lientah in ahin tongkha jitai. Pasal a-numei chung a
lunglhailou, numei a-pasal chung a lunglhai lou chun iti nama zongleh happy
family ahin semdoh ding tahsan aumpoi.
Tampi seibe thei umjong leh
i-magazine uvin aduol louding jieh in, i-topic u’toh kisaiyin innsung nom
siemdoh thei nading point phabep achomlam thei pen di’n ana veu hite.
- Jinei-chanei
thu’a ahethem jep adeh a apilhing hon ahethem loulai ho ihil diu angaiye.
Sex education lam’a lhahsam nahin nupa hinkho jieng jong atoh khah thei
ahi. Numei leh pasal kihethem to chieh a kicheng hon innsung nuom asem doh
tei diu ahi.
- Sex
hi ipi ahi phate chaa het angaiye. Ajinei ho hihen ajinei loulai ho hizong
leh sex thilbol theidan hetthem a manchah angaiye. Chuleh numei in pasal
a, pasal in numei a ahetthem peh ding apoimo lheh e. Anigel lhon’a ahung
kilunglhai tothei lhon tieng acham in kingailudna nupa kah ah hung umdoh
thei tante.
- Mihing
ni(2) ahung kisuhto tieng imalam jouse ah alunggel lhon akibang jieng
jipoi. Khatvei vei tieng lunggel kibahlou jieh a kihetkhel nazong umding
mong ahi. Hitia thil aum tieng numei in pasal, pasal in numei ahetthiem a
aduom thiem angaiye. Alung hang zoh zoh chu alung hanglou zoh in duom ding
ahi. Mi lunghan pet a thu isei khel leh… tikhat jong aum’e na.
- Nupa
jousen pin-den(room) kitup tah neitei angaiye. Eimite adieh a thinglhang’a
cheng mi tampi pin-den kitup neilou jieh a boina toh aumtai. Alupkhom pet
a achaten aga suhdoh zong aum kit ji nalaiye. Anu-apa gasudoh chapang ho
lungthim’a impression hoi alud ding thil hahsa ahi.
- Kin-thieng’a
kichen ngaisang te ihiuvin, ahin mi tampin kin-thieng a kichen ana boljou
jipoi. Alhangpi a vetdin kin-thieng’a kicheng hon akijam thoho sang in
innsung nom asemdoh nom jiuve. Hijieh hin i-society sung uva lhang phong a
kicheng apun nadin ‘Holy Marriage’ ahilouleh ‘Holy Matrimony’ tia ‘Holy’
kiti thucheng iman uhi khelthei leuhen deisah ahi. Houbung tampi Holy kiti
thucheng mang talou aum tan, hou-lamkai tampin zong asei pan taovin; thil
pha ahi. Ajiehchu Holy kiti thucheng kichat jeh a kijam tamtah aumtai.
Alang khat ah Holy Marriage bolho jouse athieng ahi tina aumdeh pon,
jineisa tampi Holy Marriage bol muthei ahijoi.
- Chuleh
kichenna kin hoa mi aja-asang khop a neh khom toh, thilken tampi pi ibol
jiujong ngahdoh a pha ahi. Ngailud jieh a i-chanu teu iken peh diu thil
hochu mipi masang’a pohdoh khal khal ngailou ahi. Hetding khatchu ngailud
vetsah nadia thil tampi pi ikenpeh jiu hin innsung a kitomona aso sah keo
hilouva anei joulou ho lungthim zong atoh khah ahi. Thil kitam kenpeh
chanu chun aji ang’a kison na a anei a, themcha kikenpeh chun kisonlal na
a jong anei thei ahi. Chujongleh Sa tha a golvah loupi tah a bol vang’a
vaang le ham hung ding tina jong aumdeh poi. Hiche sang’a thupi jo chu
Pathen het a Pathen lhacha khat in kin asuh bulhit chu ahi.
- Bible
in nupa chu tikhat hilhon ding ahi ati ahin, ahithei chan’a nupa aumkhom
jing ding thilpha ahi. Ajiehchu munchom chom a umho kikah ah satan in
bailam tah in panmun ana lakha jin, nupa kikah a boina asoh jieng theiyin
ahi. Alang khat ah thisan pu mihing chu tahsalam ngaichadna toh umkhom
zing ahin, aki timhad hodin ima hi-hih zongleh mijouse ahithei jipoi….!
Comments
Post a Comment