Kaloi Milong-nu!
Masang chun Lhaseh Lekhaso ho ah Lungsuhto Thusim kana jih ji in, hichu ‘Fiction Column’ a kana so ji’e. Thusim hi ijih ngai lai chun lunggel aum thei in tulang hin jihkhah lou na asot jep phat in jih ding iti jong leh lungthim a imacha akondoh thei tapoi.
Ipi hile kithah patkit thei nadin Kum-10 vel masang, University a MA kasimlai, a kathilto khat thusim tobang in kahinsei nom’in, agomlam pen in hinsei inge.
Keihi kamihina mong mong a nungah deichat hattah kana hi. Kamitla numei ana tamlheh vang in kadeichat jouse kana hel deh poi. Ajehchu nungah hel kiti hi totna ahi pon, mopohna lientah toh chekhom ahi tihi kei lahdan ahi. Hijeh hin koima pou kom’a kalunggel kana sei ji pon ahi.
Numei kangaisang ho lah a ka-classmate Milong nungah khat ana jao’e. Ama hi Lekha athem in, mifeltah jong ahi. Khuti tah a amel hoi ahilou vang in ahindan chun eina ngolsah lheh-e. Nungah chonnem, ahilou leh kamthem tah jong ahi deh pon, mi haosa insung a kon jong ahi poi. Ipi jeh tah a chu kana ngaisang ham jong kaki het poi.
Chubang a kalunglai khoikha ten ahivang chun ama kom’a kalunggel sei ding chu kagel deh kit poi. Ajehchu Jat-le-Nam chule Hou-le-Bih kibang akihi lou jeh chun jiding titah lou in dongma ding jeng in jong kana gelthei poi.
Chutia kaum jing lai chun khatvei hi kadeichat dan chu kisei pou pou hen katin, phat gomkom kave in kangaisang dan ho chu kasei in, kalunggel ho jong lungthengsel in kasei peh tan ahi. Hichun kathusei ho hoitah in angai in, “Haloon, admire neibol chu naseilou vang in naumchan a kon in kana he tai...ahin nommo sah hih in dongma kaneiye...kum tampi hung kingai kahi lhon tan, akikhen thei ding kahilhon tapoi...” tin lungthengsel in asei in ei-dalha pai pai tan ahi.
Dongma anei chu ihamkhat ti kagel leh pha kasah john gal in ahi. Ajehchu keijoh kaki pal nathei khat a hoidoh dan a kigel kahi. Alangkhat a kalunggel ngampel a kaseidoh thei jeh chun kalungna avah lheh-e.
Hiche kaloinu hi lekhathem ahikeo hilouva nungah phatah jong ahi jeh in kajochan in notes leh study material adei ho kana pejing in kakiha thopi chan in kalungthim akipah ji’e. Ahin, class a asangpen hitei ding tia kingaito khat ahijeh in ama study material hovang midang ana pehnom jipoi.
Phatchomkhat jou in keijoh in lungthengsel a kajochan a kana kithopi jing ahidan ahin hetdoh tah phat chun aman jong ol ol in eihin kithopi pan tan, hiti chun loi-le-pai hina ahung pilhing jep jep tan ahi.
Tulai bang a smart-phone, WhatsApp kiti ho ana um loulai, Cyber Cafe leh Office lah dung bou’a internet ana kimu bep nalai ahijeh in Notes hochu poimo tah a ana kigel ahi. Kum-ni kakai khom nung uvin Course kahin chai tauvin, ama jong akinepna bang in class a asangpen ahung hitan, kipa vetsah nan khatvei restaurant ah loite phabep toh kavah uvin ahileh akipah thei lheh uve.
Course akichai a University kahin dalhah phat uchun masang tobang in phone jeng in jong aki kihoumat jing thei tapoi. Lekhathem, nungah feltah ahijeh chun Government Service hoitah khat ahin kimu pai tan, jinei ding lung jong ahin gelpan pai ngal tan ahi.
MA kachai jou’u kumkhat bep hinalai a Marriage Card kahinmu pai chun kipapi ding dan kamahmo lheh-e. Ajehchu akidei-akingai kahilhon lou vang a kum-ni sung jen kahin ngaisang pen nu chu jinei ding ahi tai.
Marriage phat ahung nai tul tul tan, kei jong kakigel in, ajokhat le milah a kikijumso kha inte kati in kichen na a chelou din kigellhah na kanei tan ahi. Ahin, kalungthim ah, ajinei nikho a kamel amulou chu nommo sah lheh inte tin kagel’e.
Kalungset nu ahung jinei phat chun khatveicha beh jong kakihou kha lhon tapoi. Hinlah vangphat umtah in kumnga-kumgup vel nung in facebook ah kahung kithah suhto lhon in, hiche a kon chun kahung kihoudoh thei kit lhon tan ahi. Aman vang Pathen in apeh gou chanu khat le chapa khat ana nei tai.
Chutia facebook a kahung kinunghet jou lhon, kum 2016 vel chun khatvei ka-number ahin thum in, ajipa research project khat a kakithopi din ahin sei in ahileh hiche a patchun aloipa toh jong loiphatah kahung hidoh kit lhon tan ahi. Aloipa chu a-research bol ahung machal peh in niengkum 2019 kumkim lam chun Lekhabu ahin boldoh tan ahi. Phaitol Khopi a um Classic Grande a Lekhabu thensona kin anaei na uva chun keijong kouna kachan toh kilhon in pan kaga la in, Lekhabu copy khat jong manbei in eihinpe lhon’e.
Jinei-chanei ahitah phat uvin thu poimo aumlou leh phatseh in aki kihoumat jing thei pon, ahin khatvei vei teng leh kaloi Milong-nu chun eihin dai ji in, kenjong kadong man in, “na-nungah lai a bon neina lungset lou tua ipi sei nahim...” tin kale tot ji’e.
Phat ahung chal kit in, tukum Covid-19 jeh a Lock Down ahung sot jep jep phat chun neh-le-chah kahung boi pan tan, loi-le-pai ho kom a seiding jong ahahsa jeng akihi jeh in nomthei kasah kit pon, amun-amun a hung kihom ji anchang-anme hochu kane in ahithei thei nan kahki mangcha mai tan ahi.
Alangkhat a, Government Service tong hon jong lhalo phatechan amuthei tapouvin, sumkolveimi ho jeng in jong adei bang uvin sum ahol thei tapouve. Hijeh hin milham ho din ahahsa lheh tan, amitakip hahsa ahiphat hin ahithei thei na kimanchah ding chu alampi umsun chu ahung himai tai.
Hitia hahsa tah a kaum lai chun kaloinu chun khatvei message eihin thot in, “Lun, atam vang kanei poi...kajo kham kham in kahin kithopi nom’e...” tin ei-kithopi nom dan ho ahin sei in, kagelleh kahahsat koima kom’a la kasei kha pon, ipi ti ahet ahidem tin kalung adong lheh jeng’e. Hijehchun kadongman in jing lang le kihe to naite kati peh tai.
Ajing nikho a imacha seilou a kaum phat chun ka-Bank Account ahin thum kit tan, ken jong tot-le-tah gom in, ijat nei peh thei ding ham, itih a kalesah ding ham, chule interest ima umding ham tiho chu aban ban chan kadong tan ahi. Ahin, ken totna tobang a kagel vang chun kagel lou lam tah ana hijo tan, kalungthim ah kipanan kadim in, kajah jong acha thou kit ngal in ahi.
Kathudoh ei-bonbut na a lesah ding a eipeh kigot ahilou dan, interest imacha aum lou dan, chule loi-le-pai hina lungthengsel a ei-kithopi kigot ahidan ahin sei phatchun kei jong nommo kasah in ka-Bank Account ima ho kathot tan ahi. Keigel a chu tamkei jong leh Dk.1000/2000 vel eihin thot ding a kana ginchat ahi. Ahin ka-phone ah sms khat ahunglut in, kavet leh Dk.10,000 (Dangka Sangsom) ahunglut chu kamu pai tan ahi.
Hiphat chun kipathu seithei sah nan call kabol in, kipathu kasei keu hilouvin kiphatlam nathu jong kasei in, ahithei leh ol a kalesah dia kangeh vang in anom deh tapoi. Hisang chun aman jong nikhat leh naki thopina kahin ngaichat na hung um ding ahi tilang joh a asei phat chun thudang dang kaseikhom jo lhon tan ahi.
Hiche a chun MA kasimlai uva lungthengsel a, lunggel phalou ima vullou a, kalungset ahidan, keima a kon a loipha poimodan tampi ana mudoh ahi dan, chule hahsa tah a keiding jeng jong gellou a ama ding a Study Material ho kana boipi ji dan ho asei in, ajo jo nachun alhi ahung soh leuvin ahi. Aman asuhmil theilou pen chu ama a kon’a kinepna imacha neilou a lungthengsel a kana kithopi jing chu ahi. Ajo jo na chun, “Nangho Christian ho vang nalung’u atheng in, thilpha bol jong nathase pouve...” tin eihin pahcha’e.
Hitia chu phat chomkhatpi phone a kaki houlim lhon leh aloipa hung vailhung hitan tin, kaki hou jom thei lhon tapon, phone athat tan ahi. Hiche jou chun message khat eihin thot in, “Lun, MA simlai kagel doh seh leh nang jong kahin geldoh tha jing’e... Nang tobang loipha kana nei hi mi vangpha pen kahi... Ken tun imachan kaki thopi jou tapoi, hijong leh nahahsat pettah a kajo kham kham a kahin kithopi nahin, mikom a jong ana seidoh da jeng in...chule lung phatmo nan jong ana nei hih in...” ahin ti in ahi. Aseibe kit khat chu ka-themjil na a kalolhin thei tei nadia amaho Pathen Tingkao Ragwang kom a eihin taopeh jing ahi dan ho asei in, eihin tilkhou be nalaiye.
Thil umdan ho jouse chu kavet le michung a thilpha ibol ho hi seikhamlou hijong leh thilpha in ahung kile teiye tihi athah beh in kahedoh’e. Chule loipha chun hahsat na ito teng ikam in kisei khel hih jong leh imaiso a jong ahet jeng thei ahi tijong kahin geldoh kit-e. Ken lungthimse imacha gellou a lungthengsel a kana ngailut nachun kum-som val che tajong leh kaloinu Milong-nu lungthim a chu mang loulai hiding ahi.
Ahin kalungthim a thudoh kaki donbut thei lou chu ipi atileh tukahlah kiki muto kha jong hilou, phone a kihou jing jong kihilou a Lock Down jeh a kaboi laitah a sum chujat chu eihin peh jeng ah idem tihi ahi. Ahin, lungthengsel a lungset na hi hinkho a kisumil lou hinte tin kagel in, lungset na joh kangoh tan ahi. Ahilou leh Pathen thilgon joh ahi dem?
[Note: Hiche Lungsuhto thusim nasim sung a hi thusim tah tah tobang a na-feel leh anoiya comment section, ahilou leh WhatsApp no.#8575821143 a hi comment nahin pehthei ahi.😁😁😁]
Ipi hile kithah patkit thei nadin Kum-10 vel masang, University a MA kasimlai, a kathilto khat thusim tobang in kahinsei nom’in, agomlam pen in hinsei inge.
Keihi kamihina mong mong a nungah deichat hattah kana hi. Kamitla numei ana tamlheh vang in kadeichat jouse kana hel deh poi. Ajehchu nungah hel kiti hi totna ahi pon, mopohna lientah toh chekhom ahi tihi kei lahdan ahi. Hijeh hin koima pou kom’a kalunggel kana sei ji pon ahi.
Numei kangaisang ho lah a ka-classmate Milong nungah khat ana jao’e. Ama hi Lekha athem in, mifeltah jong ahi. Khuti tah a amel hoi ahilou vang in ahindan chun eina ngolsah lheh-e. Nungah chonnem, ahilou leh kamthem tah jong ahi deh pon, mi haosa insung a kon jong ahi poi. Ipi jeh tah a chu kana ngaisang ham jong kaki het poi.
Chubang a kalunglai khoikha ten ahivang chun ama kom’a kalunggel sei ding chu kagel deh kit poi. Ajehchu Jat-le-Nam chule Hou-le-Bih kibang akihi lou jeh chun jiding titah lou in dongma ding jeng in jong kana gelthei poi.
Chutia kaum jing lai chun khatvei hi kadeichat dan chu kisei pou pou hen katin, phat gomkom kave in kangaisang dan ho chu kasei in, kalunggel ho jong lungthengsel in kasei peh tan ahi. Hichun kathusei ho hoitah in angai in, “Haloon, admire neibol chu naseilou vang in naumchan a kon in kana he tai...ahin nommo sah hih in dongma kaneiye...kum tampi hung kingai kahi lhon tan, akikhen thei ding kahilhon tapoi...” tin lungthengsel in asei in ei-dalha pai pai tan ahi.
Dongma anei chu ihamkhat ti kagel leh pha kasah john gal in ahi. Ajehchu keijoh kaki pal nathei khat a hoidoh dan a kigel kahi. Alangkhat a kalunggel ngampel a kaseidoh thei jeh chun kalungna avah lheh-e.
Hiche kaloinu hi lekhathem ahikeo hilouva nungah phatah jong ahi jeh in kajochan in notes leh study material adei ho kana pejing in kakiha thopi chan in kalungthim akipah ji’e. Ahin, class a asangpen hitei ding tia kingaito khat ahijeh in ama study material hovang midang ana pehnom jipoi.
Phatchomkhat jou in keijoh in lungthengsel a kajochan a kana kithopi jing ahidan ahin hetdoh tah phat chun aman jong ol ol in eihin kithopi pan tan, hiti chun loi-le-pai hina ahung pilhing jep jep tan ahi.
Tulai bang a smart-phone, WhatsApp kiti ho ana um loulai, Cyber Cafe leh Office lah dung bou’a internet ana kimu bep nalai ahijeh in Notes hochu poimo tah a ana kigel ahi. Kum-ni kakai khom nung uvin Course kahin chai tauvin, ama jong akinepna bang in class a asangpen ahung hitan, kipa vetsah nan khatvei restaurant ah loite phabep toh kavah uvin ahileh akipah thei lheh uve.
Course akichai a University kahin dalhah phat uchun masang tobang in phone jeng in jong aki kihoumat jing thei tapoi. Lekhathem, nungah feltah ahijeh chun Government Service hoitah khat ahin kimu pai tan, jinei ding lung jong ahin gelpan pai ngal tan ahi.
MA kachai jou’u kumkhat bep hinalai a Marriage Card kahinmu pai chun kipapi ding dan kamahmo lheh-e. Ajehchu akidei-akingai kahilhon lou vang a kum-ni sung jen kahin ngaisang pen nu chu jinei ding ahi tai.
Marriage phat ahung nai tul tul tan, kei jong kakigel in, ajokhat le milah a kikijumso kha inte kati in kichen na a chelou din kigellhah na kanei tan ahi. Ahin, kalungthim ah, ajinei nikho a kamel amulou chu nommo sah lheh inte tin kagel’e.
Kalungset nu ahung jinei phat chun khatveicha beh jong kakihou kha lhon tapoi. Hinlah vangphat umtah in kumnga-kumgup vel nung in facebook ah kahung kithah suhto lhon in, hiche a kon chun kahung kihoudoh thei kit lhon tan ahi. Aman vang Pathen in apeh gou chanu khat le chapa khat ana nei tai.
Chutia facebook a kahung kinunghet jou lhon, kum 2016 vel chun khatvei ka-number ahin thum in, ajipa research project khat a kakithopi din ahin sei in ahileh hiche a patchun aloipa toh jong loiphatah kahung hidoh kit lhon tan ahi. Aloipa chu a-research bol ahung machal peh in niengkum 2019 kumkim lam chun Lekhabu ahin boldoh tan ahi. Phaitol Khopi a um Classic Grande a Lekhabu thensona kin anaei na uva chun keijong kouna kachan toh kilhon in pan kaga la in, Lekhabu copy khat jong manbei in eihinpe lhon’e.
Jinei-chanei ahitah phat uvin thu poimo aumlou leh phatseh in aki kihoumat jing thei pon, ahin khatvei vei teng leh kaloi Milong-nu chun eihin dai ji in, kenjong kadong man in, “na-nungah lai a bon neina lungset lou tua ipi sei nahim...” tin kale tot ji’e.
Phat ahung chal kit in, tukum Covid-19 jeh a Lock Down ahung sot jep jep phat chun neh-le-chah kahung boi pan tan, loi-le-pai ho kom a seiding jong ahahsa jeng akihi jeh in nomthei kasah kit pon, amun-amun a hung kihom ji anchang-anme hochu kane in ahithei thei nan kahki mangcha mai tan ahi.
Alangkhat a, Government Service tong hon jong lhalo phatechan amuthei tapouvin, sumkolveimi ho jeng in jong adei bang uvin sum ahol thei tapouve. Hijeh hin milham ho din ahahsa lheh tan, amitakip hahsa ahiphat hin ahithei thei na kimanchah ding chu alampi umsun chu ahung himai tai.
Hitia hahsa tah a kaum lai chun kaloinu chun khatvei message eihin thot in, “Lun, atam vang kanei poi...kajo kham kham in kahin kithopi nom’e...” tin ei-kithopi nom dan ho ahin sei in, kagelleh kahahsat koima kom’a la kasei kha pon, ipi ti ahet ahidem tin kalung adong lheh jeng’e. Hijehchun kadongman in jing lang le kihe to naite kati peh tai.
Ajing nikho a imacha seilou a kaum phat chun ka-Bank Account ahin thum kit tan, ken jong tot-le-tah gom in, ijat nei peh thei ding ham, itih a kalesah ding ham, chule interest ima umding ham tiho chu aban ban chan kadong tan ahi. Ahin, ken totna tobang a kagel vang chun kagel lou lam tah ana hijo tan, kalungthim ah kipanan kadim in, kajah jong acha thou kit ngal in ahi.
Kathudoh ei-bonbut na a lesah ding a eipeh kigot ahilou dan, interest imacha aum lou dan, chule loi-le-pai hina lungthengsel a ei-kithopi kigot ahidan ahin sei phatchun kei jong nommo kasah in ka-Bank Account ima ho kathot tan ahi. Keigel a chu tamkei jong leh Dk.1000/2000 vel eihin thot ding a kana ginchat ahi. Ahin ka-phone ah sms khat ahunglut in, kavet leh Dk.10,000 (Dangka Sangsom) ahunglut chu kamu pai tan ahi.
Hiphat chun kipathu seithei sah nan call kabol in, kipathu kasei keu hilouvin kiphatlam nathu jong kasei in, ahithei leh ol a kalesah dia kangeh vang in anom deh tapoi. Hisang chun aman jong nikhat leh naki thopina kahin ngaichat na hung um ding ahi tilang joh a asei phat chun thudang dang kaseikhom jo lhon tan ahi.
Hiche a chun MA kasimlai uva lungthengsel a, lunggel phalou ima vullou a, kalungset ahidan, keima a kon a loipha poimodan tampi ana mudoh ahi dan, chule hahsa tah a keiding jeng jong gellou a ama ding a Study Material ho kana boipi ji dan ho asei in, ajo jo nachun alhi ahung soh leuvin ahi. Aman asuhmil theilou pen chu ama a kon’a kinepna imacha neilou a lungthengsel a kana kithopi jing chu ahi. Ajo jo na chun, “Nangho Christian ho vang nalung’u atheng in, thilpha bol jong nathase pouve...” tin eihin pahcha’e.
Hitia chu phat chomkhatpi phone a kaki houlim lhon leh aloipa hung vailhung hitan tin, kaki hou jom thei lhon tapon, phone athat tan ahi. Hiche jou chun message khat eihin thot in, “Lun, MA simlai kagel doh seh leh nang jong kahin geldoh tha jing’e... Nang tobang loipha kana nei hi mi vangpha pen kahi... Ken tun imachan kaki thopi jou tapoi, hijong leh nahahsat pettah a kajo kham kham a kahin kithopi nahin, mikom a jong ana seidoh da jeng in...chule lung phatmo nan jong ana nei hih in...” ahin ti in ahi. Aseibe kit khat chu ka-themjil na a kalolhin thei tei nadia amaho Pathen Tingkao Ragwang kom a eihin taopeh jing ahi dan ho asei in, eihin tilkhou be nalaiye.
Thil umdan ho jouse chu kavet le michung a thilpha ibol ho hi seikhamlou hijong leh thilpha in ahung kile teiye tihi athah beh in kahedoh’e. Chule loipha chun hahsat na ito teng ikam in kisei khel hih jong leh imaiso a jong ahet jeng thei ahi tijong kahin geldoh kit-e. Ken lungthimse imacha gellou a lungthengsel a kana ngailut nachun kum-som val che tajong leh kaloinu Milong-nu lungthim a chu mang loulai hiding ahi.
Ahin kalungthim a thudoh kaki donbut thei lou chu ipi atileh tukahlah kiki muto kha jong hilou, phone a kihou jing jong kihilou a Lock Down jeh a kaboi laitah a sum chujat chu eihin peh jeng ah idem tihi ahi. Ahin, lungthengsel a lungset na hi hinkho a kisumil lou hinte tin kagel in, lungset na joh kangoh tan ahi. Ahilou leh Pathen thilgon joh ahi dem?
[Note: Hiche Lungsuhto thusim nasim sung a hi thusim tah tah tobang a na-feel leh anoiya comment section, ahilou leh WhatsApp no.#8575821143 a hi comment nahin pehthei ahi.😁😁😁]
Comments
Post a Comment